Ο σπάνιος Αμμολίτης

Ο Αμμολίτης είναι ένας σπάνιος και πολύτιμος οργανικός πολύτιμος λίθος, που εξορύσσεται κατά μήκος των ανατολικών πλαγιών από τα Βραχώδη Όρη της Βόρειας Αμερικής. Πρόκειται για απολιθωμένα κοχύλια -Αμμωνίτες, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούνται κυρίως από αραγωνίτη, και παρουσιάζουν χρώματα και ιριδισμούς τύπου οπαλίου... Ο Αμμολίτης είναι κι αυτός, ένας από τους πολλούς βιογενείς πολύτιμους λίθους (μαργαριτάρι, κεχριμπάρι, γαγάτης κλπ).

Οι Αμμωνίτες ήταν κεφαλόποδα, που έζησαν στις τροπικές θάλασσες της Κρητιδικής εποχής -γνωστές σήμερα ως "Δυτική Εσωτερική Θαλάσσια Οδός"- και εξαφανίστηκαν μαζί με τους δεινόσαυρους στο τέλος της Μεσοζωικής εποχής. Βασικά πρόκειται για απολιθωμένα στρογγυλά κοχύλια Placenticeras meeki και Placenticeras intercalare, καθώς και κυλινδρικούς Baculites compressus. Δεδομένου ότι οι θάλασσες στις οποίες ζούσαν υποχώρησαν, οι αμμωνίτες και άλλα κοχύλια θάφτηκαν κάτω από στρώματα ιζημάτων μπεντονίτη που διατήρησε τον αραγωνίτη των κελυφών τους, και τους έδωσε αυτή την ιδιαίτερη οπαλίζουσα λάμψη και χρώμα...

Η εναλλαγή χρωμάτων οφείλεται στη μικροδομή του αραγωνίτη: σε αντίθεση με τους περισσότερους πολύτιμους λίθους, τα ιριδίζοντα χρώματα του αμμολίτη προέρχονται από την ανάμειξη με το φως που εισχωρεί και αντανακλάται στις επάλληλες στοιβάδες του αραγωνίτη. Ανάλογα με το πάχος των στοιβάδων αυτών, τα χρώματα που παράγονται, άλλοτε είναι κόκκινα και πράσινα (παχιά στρώματα) ή μπλε και βιολετιά (λεπτά στρώματα). Τα πιο συνηθισμένα χρώματα είναι τα κόκκινα και τα πράσινα, και συνήθως η πέτρα απαιτεί συμπληρωματικό γυάλισμα, προκειμένου να αναδειχτεί το πλήρες δυναμικό των χρωμάτων.

Στην πραγματικότητα, ο αμμολίτης είναι ένα πολύ λεπτό φύλλο, πάχους περίπου 0,5 έως 0,8 χιλιοστών. Συνήθως βρίσκεται μαζί με το μητρικό του πέτρωμα, από γκρίζο σχιστόλιθο, αλευρώδη πηλό, ή ασβεστόλιθο. Πολλές φορές παρουσιάζει επιφανειακά ραγίσματα, τα οποία πολύ συχνά έχουν την μορφή ψηφιδωτού, ενώ η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο και τα καιρικά φαινόμενα, οδηγεί σε ξεθώριασμα των χρωμάτων...

Όσο πιο μεγάλο είναι το βάθος της εξόρυξης, τόσο πιο καλή είναι η ποιότητα της πέτρας, η οποία  τότε, μπορεί να βρεθεί εντελώς λεία ή με κυματοειδή επιφάνεια. Περιστασιακά ένα πλήρες κέλυφος ανακτάται με τη δομή του καλοδιατηρημένη: Κάποια από αυτά τα κελύφη μπορεί να είναι τόσο μεγάλα όσο 90 εκατοστά σε διάμετρο, και είναι πολύ εντυπωσιακό εύρημα! Στατιστικά όμως, μόνον το 50% των εξορυγμένων πετρών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κοσμηματοποιία...

Σε σύγκριση με τους περισσότερους πολύτιμους λίθους, ο αμμολίτης έχει μικρή παρουσία ως πολύτιμη πέτρα: Μόλις τη δεκαετία του 1970 μετά την είσοδό του στην αγορά (σε περιορισμένο βαθμό) το 1969, έγινε γνωστός στο αγοραστικό κοινό... Η Ινδιάνικη φυλή Blackfeet γνωρίζουν από παλιά τον αμμολίτη, τον οποίο αποκαλούν "iniskim", που σημαίνει «πέτρα των βουβαλιών», και θεωρούσαν οτι ήταν καλό φυλαχτό για την εποχή του κυνηγιού, ενώ πίστευαν οτι είχε και θεραπευτικές ιδιότητες, και το χρησιμοποιούσαν σε τελετές.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, οι επαγγελματίες του Φενγκ Σούι άρχισαν να προωθούν τον αμμολίτη ως "πέτρα επιρροής" θεωρώντας οτι έχει τη δύναμη να ενισχύσει την ευημερία και την αποτοξίνωση του σώματος, καθώς και τη βελτίωση της ροής της ενέργειας ή «chi». Ονομάστηκε το «Πέτρα της Ευημερίας και των Επτά Χρωματων». 

 Οι Αμμολίτες συνήθως κόβονται σε cabochons ελεύθερης μορφής και τοποθετούνται σε χρυσό, με διαμάντια ή άλλες πέτρες, και προορίζονται συνήθως για κεντρικά μοτίβα σε μενταγιόν, σκουλαρίκια, καρφίτσες...

Στην περίπτωση της χρήσης της πέτρας σε δαχτυλίδια, για να προστατευθεί από την ευθραυστότητα, καλύπτεται από ένα σκληρό στρώμα συνθετικού διαφανή άχρωμου σπινελίου, όπως χρησιμοποιείται στο τριπλό οπάλιο. Ολόκληροι οι γυαλισμένοι αμμωνίτες μικρού μεγέθους μπορούν επίσης να τοποθετηθούν σε κοσμήματα. Για τον καθαρισμό των κοσμημάτων με αμμολίτες προτείνεται η χρήση ζεστού νερού με απλό σαπούνι, η χρήση μηχανήματος υπερήχων απαγορεύεται (δια ροπάλου!)

Η Ιαπωνία είναι η μεγαλύτερη αγορά απορρόφησης της πέτρας αυτής, και αυτό οφείλεται στο οτι ο αμμολίτης χρησιμοποιείται ως υποκατάστατη πέτρα του σπάνιου (και εξαιρετικά ακριβού) μαύρου οπάλιου, αλλά και στο συμβολισμό που έχει αποκτήσει μέσω του Φενγκ Σούι. Δευτερογενείς αγορές περιλαμβάνουν τον Καναδά, όπου χρησιμοποιείται τόσο από τους τεχνίτες που πωλούν τις δημιουργίες τους για τους τουρίστες του Banff National Park όσο και στην παραγωγή υψηλής ποιότητας και αξίας κοσμημάτων. Επίσης στις ΝοτιοΔυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, χρησιμοποιείται από τεχνίτες της φυλής Zuni, και άλλων αμερικανικών  Ινδιάνικων φυλών.

Δέσποινα Τσαφετοπούλου
(Ολες οι φωτό και οι πληροφορίες προέρχονται από το νετ)

Ο Μοργκανίτης

Ο Μοργκανίτης, γνωστός και ως "ροζ βήρυλος", "τριανταφυλλί beryl", "ροζ σμαράγδι", και "cesian (ή caesian) beryl", είναι ένας σπάνιος ροζ πολύτιμος λίθος από την οικογένεια της βηρύλου. Ο μοργκανίτης επίσης μπορεί να βρεθεί σε κιτρινωπές ή πορτοκαλιές αποχρώσεις ενώ είναι πολύ κοινή και η ποικιλία που παρουσιάσει λωρίδες χρώματος κίτρινου και ροζ.. Με μια ειδική θερμική κατεργασία είναι δυνατόν να απομακρυνθούν τα μπαλώματα του κίτρινου ενώ πολύ συχνά χρησιμοποιήται ακτινοβολία για τη βελτίωση του χρώματος.

Η ροζ βήρυλος ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά σε μια ακτή της Μαδαγασκάρης το 1910. Τον Δεκέμβριο του 1910, η New York Academy of Sciences ονόμασε τη ροζ ποικιλία της βηρύλου "Morganite" προς τιμήν του τραπεζίτη JP Morgan.

Στις 7 Οκτωβρίου του 1989, ένα από τα μεγαλύτερα δείγματα Morganite βρέθηκε στο λατομείο Bennett στο Buckfield, Maine, ΗΠΑ και ονομάστηκε "The Rose του Maine,« . Το κρύσταλλο, αρχικά είχε πορτοκαλιά απόχρωση, είχε διαστάσεις 23cm x 30cm, και ζύγιζε (μαζί με το μητρικό πέτρωμα) 23 κιλά.

Ένα πετράδι προς τιμήν του συλλέκτη

Μέχρι το τέλος του αιώνα ο JP Morgan είχε γίνει ένας από τους σημαντικότερους συλλέκτες πολύτιμων λίθων της Αμερικής και είχε συγκεντρώσει την πιο σημαντική συλλογή πολύτιμων λίθων στις ΗΠΑ(πάνω από 1000 τεμάχια). Με τη βοήθεια του διευθύνοντα γεμολόγου των Tiffany &Co George Frederick Kunz, κατάφερε να συμπληρώσει τη συλλογή του, η οποία εκτέθηκε στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού, το 1889. Η έκθεση κέρδισε δύο χρυσά βραβεία και τράβηξε την προσοχή σημαντικών επιστημόνων, αδαμαντοκοπτών και φυσικά, του ευρύτερου κοινού .

Ο George Frederick Kunz, στη συνέχεια προχώρησε στη δημιουργία μίας δεύτερης, πιο εκλεπτυσμένης συλλογής, η οποία εκτέθηκε στο Παρίσι το 1900. Οι συλλογές έχουν δωρηθεί στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στη Νέα Υόρκη και είναι γνωστές με τα ονόματα "συλλογή Morgan-Tiffany" και "συλλογή Morgan-Bement" .

Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από την wiki, και οι φωτό από το νετ
Δέσποινα Τσαφετοπούλου

Το τοπάζι

Το όνομα τοπάζιο το χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες, αλλά δεν αναφέρονταν στο υλικό για το οποίο μιλάμε σήμερα, αλλά στο περίδοτο. Θεωρείται οτι το όνομα Τοπάζιο προέρχεται από ένα νησί στην Ερυθρά θάλασσα που είχε αυτό το όνομα. Ο Πλίνιος γνώριζε ότι το τοπάζιο εμφανίζεται σε διάφορες αποχρώσεις, και ο Στράβων, τον περιγράφει ως «λίθος διαυγής, χρυσό αποστίλβων φέγγος»

Το χρώμα του συνήθως είναι κίτρινο – μελί, αλλά εμφανίζεται και σε άχρωμο, ροζ, πράσινο, ακόμα και κόκκινο.

Δημοφιλής είναι και η γαλάζια ποιότητα του, που μοιάζει με ακουαμαρίνα, επειδή όμως είναι πολύ ανοιχτόχρωμο, σχεδόν πάντα το επεξεργάζονται με ακτινοβόληση και το χρώμα του γίνεται μπλε έντονο.

Τα τοπάζια με κίτρινη και κονιάκ απόχρωση είναι τα πλέον δημοφιλή. Έχουν την ονομασία Imperial Topaz (Αυτοκρατορικά), γιατί τα προτιμούσαν ιδιαίτερα οι τσάροι της Ρωσίας.

Παλαιότερα το κίτρινο τοπάζι είχε μεγαλύτερη ζήτηση, αλλά στη θέση του τελευταία χρησιμοποιείται σιτρίν, ή ανοιχτόχρωμος καπνίας που είναι πολύ φθηνότερα. Το 1750 ένας κοσμηματοπώλης από το Παρίσι ονόματι Dumelle, παρατήρησε ότι το κίτρινο τοπάζι με παρατεταμένη θέρμανση αλλάζει χρώμα και γίνεται ροζ. Στην πάνω φωτό, η parure με ροζ τοπάζια, από τα κοσμήματα του Σουηδικού Στέμματος.

Ήταν προφανώς από τις πρώτες προσπάθειες για επέμβαση στα χαρακτηριστικά των πολύτιμων λίθων και ανάδειξη της ποιότητας τους. Το ρόζ τοπάζι κυκλοφορεί έκτοτε στην αγορά με την παραπλανητική ονομασία "Brazilian ruby".

Δεν έχει αναφερθεί η παρασκευή συνθετικών τοπαζιών αλλά κυκλοφορεί στην αγορά μια ποιότητα ιριδίζοντος τοπάζιου που την ονομάζουν 'mystic topaz,' η οποία είναι φυσικό λευκό τοπάζι επεξαργασμένο με οξείδια του τιτανίου.

Το εφέ που δημιουργεί είναι πανέμορφο, αλλά η επίστρωση στο κάτω μέρος της πέτρας καταστά απαγορευτική τη χρήση καθαρισμού του κοσμήματος με υπερήχους, διότι την καταστρέφει και οι ιριδισμοί χάνονται...

Δέσποινα Τσαφετοπούλου
Φωτό από το νετ και από την προσωπική μου συλλογή
Πληροφορίες από την jewelpedia

Πέτρες από την οικογένεια του χαλαζία

Φ1: Αμετρίνη κίτρινη

Φ2: Αμετρίνη μωβ

Φ3: Αμετρίνη (τεχνητός χρωματισμός, με χρήση φλόγας)

Φ5: Δενδρίτης αχάτης άριστης ποιότητας από το Bello Horizonte της Βραζιλίας...

Φ6: Αμέθυστος

Φ7: Σιτρίν

Φ8: Καπνίας χαλαζίας

Φ9: Ορεία κρύσταλλος με ακτίνες πράσινου τουρμαλίνη, αρκετά σπάνια σε αυτή την ποιότητα...

Φ10: Ορεία κρύσταλλος με νιφάδες αιματίτη και pyrope, επίσης αρκετά σπάνια

Φ11: Μπλε χαλαζίας

Φ12: Lemon quartz

Φ13: Ορεία κρύσταλλος με ακτίνες ρουτιλίου και μητρικό πέτρωμα...Εξαιρετική ποιότητα..

Φ14: Πράσιος

Φ15: Ροζ χαλαζίας με ανταύγεια...

Όλες οι φωτό είναι δικές μου
Δέσποινα Τσαφετοπούλου

Ο Οπάλιος

Ο οπάλιος είναι ένα υλικό ασυνήθιστο ως προς τη δομή του. Η ιδιαιτερότητα του οπάλιου, έγκειται στο γεγονός, ότι περιέχει στην μάζα του μία ποσότητα περίπου 10% νερό, To SiO2 με το νερό σχηματίζουν μικρά σφαιρίδια τα οποία διατάσσονται στο χώρο, σχηματίζοντας διάφορα γεωμετρικά σχήματα. Όταν περνάει το φως μέσα από αυτές τις διατάξεις, διαθλάται και διαχέεται κατά τυχαίες διευθύνσεις, με αποτέλεσμα η επιφάνεια του ορυκτού, να εμφανίζει την σπάνια εναλλαγή των διάφορων χρωμάτων που ιριδίζουν.

Ο Πλίνιος στο περίφημο βιβλίο του «Historia Naturalis» περιγράφει πολύ ωραία το πολύτιμο λίθο opalus: «έχει μέσα του μία φωτιά πιο ήπια από του ρουμπινιού, φαίνεται ακόμα το λαμπερό μωβ του αμέθυστου, υπάρχει το γαλαζοπράσινο του σμαραγδιού, και όλα λάμπουν σε μια απίστευτη ενότητα. Κάποιες από τις αστραποβόλες λάμψεις του ανταγωνίζονται όλα τα χρώματα του ζωγράφου, και κάποιες άλλες το χρώμα της φλόγας από το θειάφι που καίγεται, όταν ζωηρεύει από το λάδι.»

Ετυμολογικά η λέξη οπάλιος θεωρείται ότι προέρχεται από την αρχαία Σανσκριτική λέξη upala που σημαίνει λίθος. Στα χρόνια του μεσαίωνα ο οπάλιος είχε την ονομασία ophthalmios (οφθάλμιος) ή lapis ophthalmius. Η ονομασία αυτή δόθηκε διότι οι άνθρωποι τότε είχαν την απίστευτη δοξασία ότι τα χρώματα του οπάλιου προέρχονταν από τις κόρες των οφθαλμών μικρών παιδιών.

Ο οπάλιος έχει σκληρότητα 6 και ειδικό βάρος 2,2.και έχει την ιδιότητα να αφυδατώνεται. Το νερό δηλαδή που υπάρχει στην μάζα του, εξατμίζεται. Η εξάτμιση αυτή γίνεται βέβαια με πολύ αργούς ρυθμούς. Ο αφυδατωμένος οπάλιος, σε πρώτη φάση γίνεται εύθρυπτος, και στη συνέχεια με την παρέλευση πολλών χρόνων χάνει τα χρώματά του. Κάποιος που κατέχει ένα ακριβό κομμάτι οπάλιου και φιλοδοξεί να το κληροδοτήσει στους απογόνους του, πρέπει να το φυλάει μέσα σε κλειστό κουτί με υγρασία...

Η καλή ποιότητα του οπάλιου είναι περιζήτητη και ανέκαθεν χρησιμοποιείτο στην κοσμηματοποιία. Οι Ρωμαίοι εξόρυσσαν οπάλιο από την περιοχή της Τσεχίας, και κατά τον μεσαίωνα λειτουργούσαν ορυχεία οπάλιου στην περιοχή Cernowitz της Ουγγαρίας. Οι Αζτέκοι επίσης τον χρησιμοποιούσαν για στολισμό τους και σε θρησκευτικές τελετές.

Κάποια από τα είδη του οπάλιου είναι:

ΟΠΑΛΙΟΣ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ (Fire opal) Έτσι ονομάζεται μία ημιδάφανη ποιότητα οπάλιου, που ιριδίζει σε πορτοκαλί και κόκκινες ανταύγειες. Έχει βρεθει στην Αυστραλία και στην Κεντρική Αμερική. Μπορεί να τον συναντήσουμε και με την ονομασία πυροπάλιος.

CONTRA LUZ OPAL Είναι μία διάφανη ποιότητα οπάλιου που εμφανίζει μία αντανάκλαση μπριγιάν, όταν το φως πέφτει από πλάγια, όχι όμως και στις άλλες διευθύνσεις. ( Contra Luz, θα πει κόντρα στο φως. ) Αυτό το είδος οπάλιου, κόβεται σε έδρες αντίθετα από όλα τα υπόλοιπα που κόβονται καμποσόν.

ΛΕΥΚΟΣ ΟΠΑΛΙΟΣ Ποικιλία οπάλιου σε λευκή γαλακτώδη απόχρωση, που κάτω από το φως ιριδίζει συνήθως με πορτοκαλιές λάμψεις...

OPAL DOUBLET Είναι μία πέτρα που φτιάχνεται αν κολλήσουμε ένα λεπτό στρώμα οπάλιου πάνω σ’ ένα στρώμα όνυχα. Αυτό γίνεται για να αξιοποιούμε πολύ λεπτά κομμάτια οπάλιου, και να τονίζονται οι χρωματισμοί του από το υπόστρωμα του όνυχα.

OPAL TRIPLET Είναι ένα σάντουιτς από τρία στρώματα ορυκτών, όνυχας για υπόστρωμα, οπάλιος στη μέση και διάφανος χαλαζίας πάνω. Ο χαλαζίας προστίθεται για να προστατεύει τον οπάλιο λόγω της σκληρότητάς του.

ΜΑΥΡΟΣ ΟΠΑΛΙΟΣ ( Black opal) Είναι μία σκουρόχρωμη ποιότητα οπάλιου με ένα εντυπωσιακό ιριδισμό στα χρώματα του ουράνιου τόξου...Το βασικό του χρώμα είναι το σκούρο μπλε, και είναι η ακριβότερη ποικιλία οπάλιου της αγοράς...

ΟΙ ΟΠΑΛΙΟΙ MATRIX είναι κυρίως βότσαλα πετρώματος, με πολύ μικρή (συνήθως) περιεκτικότητα σε καθαρό οπάλιο να φαίνονται μέσα από το μητρικό πέτρωμα...Η συγκεκριμένη ποικιλία είναι η πιο κοινή που βρίσκουμε στην αγορά της Ελλάδας, συνήθως σε υπέρογκη τιμή, που δεν δικαιολογεί την χαμηλή ποιότητα των δειγμάτων που υπάρχουν προς πώληση...Ωστόσο έχουν βρεθεί (κυρίως στην Αυστραλία ) καταπληκτικές πέτρες μάτριξ,  που πραγματικά αξίζουν και με το παραπάνω τα χρήματά της τιμής τους...

Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από τη Jewelpedia , ενώ όλες οι φωτό προέρχονται από το διαδίκτυο...

O Τουρμαλίνης

Το όνομα «τουρμαλίνης» προέρχεται από τη σιναλεζική λέξη tourmali ή touramali, που χαρακτήριζε τους πολύτιμους λίθους (ιδιαίτερα το ζιρκόνιο) που μετέφεραν οι έμποροι από τη Σρι Λάνκα.

Στις αρχές του 19ου αιώνα, όμως, αποκαλύφθηκε ότι ορισμένα «ζιρκόνια» ήταν, στην πραγματικότητα, άλλο ορυκτό, το οποίο πήρε αυτό το όνομα.

Οι περισσότερες μορφές του χρησιμοποιούνται ως πολύτιμοι ή ημιπολύτιμοι λίθοι. Οι πιο σκούρες (ακατάλληλες για αυτή τη χρήση) σε συσκευές μέτρησης πίεσης, λόγω της πιεζοηλεκτρικής ιδιότητας που εμφανίζει.Οι τουρμαλίνες εμφανίζονται, κυρίως, σε υδροθερμικές φλέβες, ενίοτε και σε πηγματίτες. Εξαλλοιώνονται προς μαρμαρυγίες (κυρίως μοσχοβίτη και βιοτίτη και προς χλωρίτες.

Ανευρίσκονται σε αρκετά μέρη του κόσμου. Κυριότεροι παραγωγοί ημιπολύτιμων και πολύτιμων παραλλαγών είναι η Σρι Λάνκα, η Μαδαγασκάρη, η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδονησία και η Κίνα, οι Αλάσκα, Ουάσιγκτον, Βιρτζίνια και Καλιφόρνια των ΗΠΑ, και η Αυστραλία. (Πληροφορίες αναφέρουν ως χωρα παραγωγής και τη Νέα Ζηλανδία, αλλά ως άμεσα ενδιαφερόμενη δεν έχω εντοπίσει κάτι τέτοιο, στη χώρα). Στην Ελλάδα έχουν ανευρεθεί τουρμαλίνες στη νήσο Σέριφο.
Παρά τις υπερβολικές και αναληθείς ιστορίες και μύθους που ακολουθούν όλες τις πολύτιμες πέτρες και μαζί και τον Τουρμαλίνη, τίποτα απολύτως -πέρα από την πιεζοηλεκτρική του ιδιότητα- δεν ισχύει...Η δύναμη της πέτρας είναι η ομορφιά της και η μοναδικότητά της:

Οι βασικές ποικιλίες του τουρμαλίνη:  ο σορλίτης (σιδηρούχος τουρμαλίνης) που είναι μαύρος, ο δραβίτης (μαγνησιούχος τουρμαλίνης) που είναι καστανός και ο ελβαΐτης (λιθιούχος τουρμαλίνης) που είναι ανοικτόχρωμος με διάφορες αποχρώσεις όπως ρουβελλίτης (ρόδινος), βερντελίτης (πράσινος), ινδικόλιθος (κυανό). 

Αλλες ποικιλίες είναι ο ουβίτης (σκουρόχρωμος) και ο σπανίως άχρωμος ή λευκός αχροΐτης. Συχνά εμφανίζεται χρωματισμένος κατά ζώνες παράλληλες ή κάθετες στον άξονά του...Στην περίπτωση αυτή τον αναφέρουμε γενικά ως " τουρμαλίνη καρπούζι" και οι αποχρώσεις μπορεί να ποικίλουν ανάλογα με τον τόπο προέλευσης (χημική σύσταση των πετρωμάτων)...

Όλα τα κοσμήματα των φωτό είναι σχεδιασμένα και κατασκευασμένα στο χέρι, στο εργαστήριό μου, και αφορούν αποκλειστικά τον τουρμαλίνη...

Καλά να περνάτε, καλησπέρα από ΝΖ...

Δέσποινα Τσαφετοπούλου

Ο Γαγάτης

Ο Γαγάτης είναι ένα άμορφο ορυκτό που δημιουργήθηκε πριν από εκατομμύρια χρόνια από το αποσυντεθειμένο ξύλο των δέντρων της οικογένειας Araucariaceae, το οποίο υπέστη μεγάλες πιέσεις, στο υπέδαφος. Έχει μαύρο χρώμα, και σκληρότητα 2,5-4, δηλαδή είναι μαλακό υλικό. Είναι παρόμοιας σύστασης με τον λιγνίτη ο οποίος χρησιμοποιείται σαν στερεό καύσιμο. Έχει καφέ γραμμή σκόνης, και κόβεται συνήθως σε κοπή καμπουσόν. Αν τρυπηθεί με πυρωμένη βελόνα παράγει μια μυρωδιά κάρβουνου...

Στην αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιείτο σαν φάρμακο και σαν φυλαχτό. Ο Ορφέας στα «Λιθικά» αναφέρει τον γαγάτη σαν φάρμακο για την επιληψία (ιερή νόσος): «ων κ’ εθέλοις ιερήν άπο νούσον ελέγξαι».

Οι Ρωμαίοι ονόμαζαν τον γαγάτη "μέλαν ήλεκτρον" και πήρε το όνομά του από την αρχαία πόλη Γάγαι στη Λυκία της Μικράς Ασίας και τον εξόρυσσαν πολύ νωρίς από διάφορες θέσεις σε όλη την Ευρώπη, κυρίως όμως από την Βρετανία.

Ήταν της μόδας σαν υλικό της κοσμηματοποιίας κατά την Βικτοριανή εποχή, όταν η βασίλισσα Βικτορία είχε λανσάρει τα «κοσμήματα πένθους» λόγω του θανάτου του συζύγου της, πρίγκιπα Albert το 1861. Τα υλικό αυτό υπάρχει στο Yorkshire της Αγγλίας, στη Γερμανία και στην Ρωσία.

Η αγγλική λέξη για τον γαγάτη "jet" προέρχεται από τη γαλλική λέξη για το ίδιο υλικό: jaiet. Eίναι είτε μαύρο ή σκούρο καφέ, αλλά μπορεί να περιέχει σιδηροπυρίτη τα οποία του προσθέτουν μπρούτζινο χρώμα και μεταλλική λάμψη.ΟΙ γαγάτες που βρέθηκαν στο Whitby της Αγγλίας και που αποτελούν το μεγαλύτερο κοίτασμα παγκοσμίως, δημιουργήθηκαν κατά την Ιουράσιο, περίπου πριν από 182 εκατομμύρια χρόνια.

Ο γαγάτης γυαλίζεται εύκολα και χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων στην κατασκευή κοσμημάτων,και το παλαιότερο κόσμημα από γαγάτη βρέθηκε στην περιοχή Asturias της Ισπανία, και χρονολογείται από το 17.000 π.Χ..

Εκτός από την κατασκευή πένθιμων κοσμημάτων κατά τον 19ο αιώνα, χρησιμοποιήθηκε παραδοσιακά με τη μορφή χαντρών και σε ροζάρια (προσευχητάρια- κομποσχοίνια) για τους μοναχούς. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα μακρά κολιέ από χάντρες γαγάτη ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή κατά τη δεκαετία του 1920...

Πλέον δεν χρησιμοποιείται τόσο πολύ, και έχει αντικατασταθεί στην κοσμηματοποιία από διάφορα υλικά, τεχνητά και φυσικά, ανάμεσα στα οποία ο μαύρος αχάτης και ο Βουλκανίτης, όμως πολλοί νέοι σχεδιαστές έχουν δώσει νέα ώθηση στο αρχαίο υλικό, με την πανέμορφη κηρώδη λάμψη...

Οι φωτό προέρχονται από το νετ και οι πληροφορίες αντλήθηκαν από το http://mykosmima.blogspot.com/2010/03/blog-post_2007.html, και την Wiki...

Δέσποινα Τσαφετοπούλου